Zen en de kunst van het pivoteren


“The Lean Startup” van Eric Ries is een must-read voor start-up’s

Eén van de belangrijkste lessen uit de Lean Startup methodologie zoals hij gedefinieerd werd door Eric Ries in zijn boek “The Lean Startup” is dat het pivoteren van een business model cruciaal is. In de build-measure-learn loop is het voor de hand liggend dat in de learn fase af en toe ook bijgestuurd wordt. Dit geldt niet alleen voor het product die gebouwd wordt, maar ook even goed voor het business model of het product die op de markt wordt geplaatst.Dit is uiteraard niet nieuw en specifiek aan de lean startup methodologie, maar heeft daar wel voor de eerste keer een specifieke plaats gekregen in een methodologie. Zo is er uiteraard het voorbeeld van Nokia die oorspronkelijk geen mobiele telefoons fabriceerde, maar een conglomeraat was van rubber en papier producenten. Door het instorten van deze twee markten werd Nokia verplicht om nieuwe markten aan te boren en door de acquisitie van een electronica producent waagde Nokia zich in de televisie en electronica markt. Ook daar werd Nokia geplaagd door een dalende markt en wist het zich te herpositioneren door een “zoom-in” pivot van zijn mobiele telefoon divisie. Hierbij werd een niet-kern activiteit de focus van de activiteiten van Nokia en wist het één van de intressantste pivots te maken in de moderne geschiedenis.

De lean-startup cultuur heeft door zijn “lean approach” een hele reeks nieuwe pivots gecreëerd waar jonge start-up’s veel kunnen uit leren. We sommen er een aantal op :


1. Groupon

Een gekend voorbeeld van een succesvolle pivot is Groupon. Groupon begon oorspronkelijk als een onderdeel van een groter project “The Point”. Het project had als doel om een soort crowdfunding platform te worden voor sociale projecten. Het concept dat een project enkel maar funding zou krijgen indien er genoeg funders waren werd ook toegepast op lokale handelaars. Door hiermee te experimenteren was het voor de oprichters duidelijk dat hier een grotere markt voor was dan het oorspronkelijk idee. 


2. Mt. Gox

Mensen die vertrouwd zijn met bitcoins kennen ongetwijfeld Mt. Gox. In 2014 was Mt. Gox verantwoordelijk voor 70% van alle bitcoin transacties wereldwijd. Uiteindelijk heeft het bedrijf het faillissement moeten aanvragen in 2014 nadat het moest toegeven dat een grote partij aan bitcoins “verloren” waren. Fraude en diefstal hebben het bedrijf de das omgedaan in de prille bitcoin hype. Maar wat velen niet weten is dat Mt. Gox ooit begon als een exchange platform voor “Magic The Gathering” kaarten. Wat begonnen was als een hobby project werd gelanceerd in een beta versie om nooit echt succesvol te worden. Tot de oprichter in aanraking kwam met bitcoin en besefte dat daar een groter opportuniteit lag, dan in het verhandelen van game kaarten.


3. Shopify

Shopify is uitgegroeid tot één van de belangrijkste e-commerce platformen om je eigen webshop te bouwen, maar is nooit opgestart met dat idee in het achterhoofd. De oprichters van Shopify hadden oorspronkelijk het idee om een Snowboard commerce platform uit te bouwen en kwamen tot de vaststelling dat er geen enkel platform in de markt voor handen was die beantwoordde aan hun eisen. Dus, besloten ze zelf maar een eigen platform uit te bouwen. Zo groeide shopify uit tot één van de belangrijkste e-commerce platformen omdat het net beantwoordde aan de vraag die vele oprichters van webshops hadden.


4. Twitter

Het team achter Twitter startte oorspronkelijk als Odeo, een podcasting platform. De groeiende populariteit van iTunes als podcast platform, maakt Odeo overbodig en het team organiseerde diverse hackathons om hun bedrijf van richting te veranderen. Op één van de brainstorms kwam Jack Dorsey op het idee om een platform te bouwen om je status te delen en de rest is geschiedenis.


5. Netflix

Een bedrijf dat verschillende succesvolle pivots op zijn naam heeft staan is Netflix. Wat ooit begon als een postorder bedrijf om op een abonnementsformule regelmatig dvd’s te ontvangen groeide uit tot een succesvol video streaming bedrijf in een periode waarin niemand geloofde in de haalbaarheid van de technologie. Opnieuw ging Netflix niet op zijn lauweren rusten en pivoteerde het naar een content productie bedrijf, door meer eigen content te produceren en te streamen, dan content van andere partijen te streamen. Opnieuw bleek Netflix de juiste zet te doen met de goeie timing.


Uit al deze voorbeelden kunnen we alvast één waardevolle les trekken. Goed luisteren naar de markt en op het juist ogenblik proberen om van richting te veranderen. Mt. Gox en Groupon vonden geen markt en werden verplicht te pivoteren. Twitter nam zelf de teugels in handen en organiseerde brainstorms omdat de markt aan het evolueren was in hun nadeel. Shopify zag andere opportuniteiten grotere markten door zelf iets op te willen starten. En Netflix probeert telkens de concurrentie één stap voor te zijn. Timing, inzicht in de markt, durf en creativiteit zijn key bij het pivoteren.

Share this article

Leave a comment